star-full star-empty star-half balance money calendar file check star-full star-empty star-half balance money calendar file check

Podatek od pożyczki. Kiedy należy go zapłacić?

Podatek od pożyczki. Kiedy należy go zapłacić?

Zgodnie z prawem zawarcie umowy pożyczki wiąże się z koniecznością zapłaty podatku. Obowiązek ten nie dotyczy jednak klientów firm pozabankowych. Kiedy więc konsument powinien przygotować się na koszty z tego tytułu? Sprawdzamy!

Umowa pożyczki podlega opodatkowaniu w myśl ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Aktualnie wysokość takiego podatku wynosi 0,50% kwoty pożyczki (do 2019 r. obowiązywała stawka 2,00%). Obowiązek podatkowy dotyczy jednak wyłącznie sytuacji, kiedy umowa pożyczki zawierana jest przez osoby prywatne, nieprowadzące w tym zakresie żadnej działalności gospodarczej. Dlatego osoba, która korzysta ze wsparcia pożyczkowego udzielanego przez różnorakie instytucje finansowe, zwolniona jest z konieczności zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC).

Czym jest podatek od pożyczki i kto go płaci?

Wiele umów pomiędzy osobami fizycznymi lub prawnymi jest obciążonych tzw. podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC). Dobry przykład stanowi zakup używanego mieszkania lub samochodu. Zgodnie z generalną zasadą podatek PCC nie jest naliczany, gdy przynajmniej jedna strona transakcji płaci VAT lub posiada zwolnienie z tego podatku od wartości dodanej. Polskie przepisy wskazują, że podatek PCC powinien być płacony także od umów pożyczki. Mowa o pożyczkach prywatnych, ponieważ instytucje udzielające pożyczek w ramach swojej działalności gospodarczej zwykle są podatnikami VAT albo posiadają odpowiednie „VAT-owskie” zwolnienie. Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych wskazuje również, że stroną zobowiązaną do zapłacenia tej daniny jest pożyczkobiorca. Dopilnowanie wszelkich formalności w momencie powstania obowiązku podatkowego leży w jego interesie, bowiem w przypadku podatku PCC nie ma zastosowania procedura przedawnienia długów.

Podatek od pożyczki w 2021 r. Jak to teraz działa?

Jeżeli chodzi o zasady podatku od czynności cywilnoprawnych w 2021 roku, to nie różnią się one od wcześniejszych reguł. Warto pamiętać, że ważna zmiana nastąpiła na początku 2019 r. Wtedy miała miejsce obniżka stawki podatku PCC dotyczącej pożyczek z 2,00% do 0,50%. Nie zmieniła się natomiast tzw. sankcyjna stawka podatku od czynności cywilnoprawnych wynosząca aż 20,00%. Znajduje ona zastosowanie w przypadku podatników, którzy wcześniej unikali zapłaty opisywanej daniny.

Ile wynosi podatek od pożyczki prywatnej?

Początek 2019 r. przyniósł pozytywną zmianę dla osób korzystających z pożyczek prywatnych. Mowa o obniżeniu stawki opodatkowania PCC z 2,00% do 0,50%. Taka stawka jest naliczana z uwzględnieniem wartości pożyczki. Jeżeli podatnik w toku czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego powoła się na wzięcie pożyczki, od której nie został zapłacony podatek PCC, to karna stawka wzrośnie do 20,00%.

Zwolnienie z podatku PCC – kiedy następuje?

O zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych można się ubiegać i  jest możliwe w kilku sytuacjach. Dokładniej opisaliśmy je poniżej. Warto wstępnie wyjaśnić, że mowa o przypadkach, w których pieniądze są pożyczane od członków bliskiej rodziny albo pożyczka od dalszego krewnego, znajomego lub obcej osoby ma bardzo małą wartość. Podatku PCC nie muszą obawiać się też klienci banków, SKOK-ów i firm pożyczkowych. To spora przewaga pożyczania pieniędzy od instytucji finansowych.

Gdzie zapłacić podatek od pożyczki?

Podatek od czynności cywilnoprawnych dotyczący pożyczki trzeba zapłacić w lokalnym urzędzie skarbowym. Mowa o tym samym urzędzie, w którym podatnik musi rozliczać między innymi PIT. Równocześnie z zapłatą podatku PCC albo zaraz przed nią trzeba doręczyć fiskusowi specjalną deklarację PCC-3. Taki druk nie będzie potrzebny, jeżeli umowa pożyczki została sporządzona z pomocą notariusza. Wówczas to notariusz zajmuje się poborem i wpłaceniem podatku PCC na konto fiskusa.

Pożyczka od rodziny. Zasady zwolnienia z podatku

Po przeczytaniu opisanych powyżej zasad można pomyśleć, że zaciągnięcie pożyczki u kogoś z rodziny rodzi obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych. W określonych sytuacjach prawo przewiduje jednak zwolnienie z podatku PPC dotyczącego pożyczki.

  • Zwolnione z opodatkowania są umowy pożyczki zawierane pomiędzy osobami należącymi do tak zwanej pierwszej grupy określonej przez ustawę o podatku od spadków i darowizn. Do grupy tej zaliczamy małżonka, zstępnych (dzieci, wnuki, prawnuki), wstępnych (rodziców, dziadków, pradziadków), pasierbów, zięciów, synowe, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów. Zniesienie obowiązku podatkowego w przypadku osób należących do pierwszej grupy podatkowej dotyczy jednak wyłącznie pożyczek do kwoty 9637 zł. Co więcej, w limit ten wliczają się wszystkie zobowiązania, które zaciągnęliśmy wobec danej osoby na przestrzeni ostatnich pięciu lat poprzedzających rok, w którym miała miejsce ostatnia pożyczka.

A co w sytuacji, gdy pożyczka od najbliższych z pierwszej grupy podatkowej przekracza kwotę 9637 zł? Wbrew pozorom także i w tym przypadku można liczyć na zwolnienie z podatku.

  • Jeśli pieniądze pożyczamy od małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwa, ojczyma bądź macochy, fakt zawarcia umowy pożyczki należy zgłosić we właściwym urzędzie skarbowym w terminie do 14 dni. Zgłoszenia tego dokonuje się za pomocą druku PCC-3. Dodatkowo pożyczkobiorca musi także przedstawić dowód otrzymania środków na rachunek bankowy (np. wyciąg z konta bankowego).

W przypadku innych osób wchodzących w skład pierwszej grupy podatkowej (zięciów, synowych i teściów), pożyczka o kwocie przekraczającej wspomniany limit (9637 zł przez 5 lat) będzie rodziła obowiązek zapłaty podatku.

Pożyczka od znajomych. Zasady zwolnienia z podatku

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych[1] przewiduje także zwolnienia ze wspomnianej daniny dla tych, którzy zaciągają pożyczkę od osób innych niż członkowie najbliższej rodziny lub instytucji nieprowadzących na co dzień działalności pożyczkowej. Zwolnienie z podatku PPC przysługuje więc wszystkim osobom, które:

  • pożyczyły jednorazowo do 1000 zł (włącznie) od danej osoby lub instytucji;
  • w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych, począwszy od stycznia 2009 r., pożyczyły nie więcej niż 5000 zł od jednej osoby;
  • w ciągu 3 lat kalendarzowych, począwszy od stycznia 2009 r., pożyczyły nie więcej niż 25 000 zł od kilku osób;
  • skorzystały z pożyczki pochodzącej z kas bądź funduszów zakładowych, funduszów związków zawodowych, pracowniczych kas zapomogowo-pożyczkowych, spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, koleżeńskich kas oszczędnościowo–pożyczkowych działających w wojsku lub z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych;
  • pożyczyły pieniądze od przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie udzielania pożyczek, nieposiadających siedziby na terenie Rzeczpospolitej Polskiej.

Pamiętaj o udokumentowaniu pożyczki!

Zawarcie umowy pożyczki skutkujące koniecznością zapłaty podatku PCC lub wykorzystania zwolnienia, każdorazowo powinno zostać zgłoszone do urzędu skarbowego właściwego dla pożyczkobiorcy w terminie do 14 dni. W celu zgłoszenia pożyczki, należy wypełnić druk PCC-3. Zasada ta obowiązuje zarówno w momencie, gdy należy zapłacić podatek, jak i w sytuacji gdy przysługuje Ci zwolnienie z tej daniny. Dodatkowo, w przypadku pożyczek niepodlegających zwolnieniom podatkowym, pożyczkobiorca powinien sam obliczyć podatek do zapłaty i opłacić go w ciągu dwóch tygodni od momentu uzyskania pożyczki.

Jeśli nie zgłosisz pożyczki i nie opłacisz obowiązkowego podatku, musisz liczyć się z możliwością nałożenia na Ciebie kary finansowej. W takich sytuacjach, na pożyczkobiorcę narzuca się tzw. sankcyjną stawkę podatku, której wysokość wynosi 20,00% kwoty pożyczki. Jest to stawka czterdzieści razy większa niż standardowy podatek PCC od pożyczki. Lepiej więc nie uchylać się od podatku za pożyczkę, ponieważ konsekwencje wynikające z tego tytułu mogą być dla Ciebie bardzo bolesne finansowo.

Jak ważne jest udokumentowanie pożyczki?

Niezwykle istotne jest, by umowa pożyczki, która wiąże się z powstaniem obowiązku podatkowego, została zawarta na piśmie bez względu na to, od kogo pożycza się pieniądze. Często wydaje się, że jeśli rolę pożyczkodawcy pełni ktoś znajomy albo członek rodziny, można darować sobie „zbędne formalności”. Nic bardziej mylnego! W dokumencie potwierdzającym powstanie zobowiązania nie powinno zabraknąć elementów takich jak:

  • strony umowy
  • data i miejsce zawarcia umowy
  • warunki dotyczące zwrotu pożyczki
  • warunki dotyczące wypowiedzenia umowy
  • podpisy stron umowy

Środki powinny trafić na rachunek pożyczkobiorcy i zostać dokładnie opisane w tytule przelewu w sposób, który nie wzbudzi wątpliwości urzędu skarbowego. Prawidłowe udokumentowanie pożyczki (za pomocą pisemnej umowy i potwierdzenia otrzymania przelewu na konto bankowe, konto w SKOK-u lub przekazu pieniężnego) to dodatkowy warunek uzyskania zwolnienia z konieczności zapłacenia podatku PCC od pożyczki.

Podatek od pożyczki od osoby prywatnej – czy jest obowiązkowy?

Sytuacje, w których obowiązuje zwolnienie z podatku, zostały opisane powyżej (zob. akapity Pożyczka od rodziny. Zasady zwolnienia z podatku oraz Pożyczka od znajomych. Zasady zwolnienia z podatku). W pozostałych wypadkach pożyczkobiorca jest zobowiązany do terminowego uiszczenia należności.

Jak należy zapłacić podatek od pożyczki? Krok po kroku

  1. Pierwszym krokiem jest zgłoszenie pożyczki do właściwego urzędu skarbowego na deklaracji PCC-3, do której należy dołączyć umowę zawarcia pożyczki oraz dowód otrzymania środków będących jej przedmiotem na rachunek bankowy, konto w Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej lub przekazem pieniężnym.
  2. Po zgłoszeniu pożyczki należy samodzielnie obliczyć wysokość podatku (według wzoru podanego w dalszej części artykułu) i wpłacić należną kwotę na konto bankowe urzędu skarbowego właściwego dla czynności objętej podatkiem[1].

Niezapłacony podatek od pożyczki – jaka jest kara za niezapłacenie podatku?

Jeśli nie zgłosisz pożyczki i nie opłacisz obowiązkowego podatku, musisz liczyć się z możliwością nałożenia na Ciebie kary finansowej. W takich sytuacjach, na pożyczkobiorcę narzuca się tzw. sankcyjną stawkę podatku, której wysokość wynosi 20,00% kwoty pożyczki. Jest to stawka czterdzieści razy większa niż standardowy podatek PCC od pożyczki. Lepiej więc nie uchylać się od podatku za pożyczkę, ponieważ konsekwencje wynikające z tego tytułu mogą być dla Ciebie bardzo bolesne finansowo.

W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych jednoznacznie wskazano okoliczności, w których fiskus zobowiązany jest pobrać tzw. sankcyjną stawkę podatku w wysokości 20% podstawy opodatkowania. Należą do nich:

  • powołanie się przez podatnika na fakt zawarcia umowy pożyczki w trakcie kontroli podatkowej, postępowania podatkowego, kontroli celno-skarbowej lub czynności sprawdzających;
  • powołanie się przez pożyczkobiorcę na fakt zawarcia umowy pożyczki przy jednoczesnym niedopełnieniu obowiązku udokumentowania otrzymania środków na rachunek bankowy, rachunek w SKOK-u lub przekazem pocztowym.

Czytaj także:

Wzór wezwania do zapłaty. Jak wygląda?

Ile kosztuje porada prawna? Zaglądamy do cenników kancelarii adwokackich

Czy za długi można pójść do więzienia?

[1] Z pełnym tekstem ustawy można zapoznać się tutaj: http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20000860959.

[1] Pełną listę numerów rachunków bankowych poszczególnych urzędów skarbowych obowiązującą od 1 stycznia 2020 roku można znaleźć tutaj: https://www.gov.pl/web/kas/rachunki-bankowe-urzedow-skarbowych-obowiazujace-od-1012020-r.

Podsumowanie

  1. Podatek od pożyczki w roku 2021 wynosi 0,50% wysokości udzielanej pożyczki.
  2. Podatek od pożyczki dotyczy wyłącznie sytuacji, gdzie umowa zawierana jest przez dwie osoby prywatne i nieprowadzące w tym zakresie żadnej działalności gospodarczej
  3. W przypadku chwilówek czy innych pożyczek pozabankowych nie ma potrzeby odprowadzania tego podatku.

Najczęściej zadawane pytania

  1. Jak zapłacić podatek od pożyczki?

    Najpierw trzeba wypełnić deklarację PCC-3 i złożyć go w swoim urzędzie skarbowym w ciągu 14 dni od zawarcia umowy pożyczki. Jeżeli z pożyczką wiąże się powstanie obowiązku podatkowego, należy samodzielnie obliczyć kwotę do zapłaty i wpłacić ją na rachunek bankowy danego US w terminie 14 dni od zawarcia umowy pożyczki.

  2. Czy trzeba płacić podatek od pożyczki?

    Jeżeli jest się osobą fizyczną i nie zachodzą okoliczności mogące służyć za podstawę zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych, opłacenie go jest obowiązkowe.

  3. Kto płaci podatek od pożyczki?

    Zapłata podatku od pożyczki jest obowiązkiem pożyczkobiorcy.

  4. Jak obliczyć podatek od pożyczki?

    Stawka podatku od pożyczki wynosi 0,5% jej wartości. A zatem, żeby obliczyć kwotę należną do zapłacenia fiskusowi, wystarczy pomnożyć kwotę pożyczki przez 0,5, a następnie uzyskany wynik podzielić przez 100. Przykładowo dla pożyczki w wysokości 10 000 zł podatek wyniesie 50 zł. Jak to obliczyć? 10 000 * 0,5 = 5000 5000:100 = 50

  5. Ile wynosi podwyższona stawka od pożyczki?

    Zgodnie z art. 7 ust. 5 Ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podwyższona stawka podatku od pożyczki wynosi 20% podstawy opodatkowania.

  6. Czy podatek od osoby prywatnej jest obowiązkowy?

    Co do zasady: tak. Wyjątkiem są sytuacje, gdy kwota pożyczki nie przekracza 1000 zł lub mają zastosowanie zwolnienia dotyczące zawarcia umowy pożyczki z członkami rodziny w tzw. I grupy podatkowej (kwota pożyczonych środków nie przekroczyła 9637 zł w ciągu pięciu lat poprzedzających rok otrzymania ostatniej pożyczki lub – jeśli tak się stało – pożyczkodawca terminowo złożył w urzędzie skarbowym druk PCC-3 wraz z potwierdzeniem otrzymania środków).

Ocena: 3.97 (32 głosy)
100% online
Pożyczasz 500
od 500 zł do 3000 zł
Okres 30 dni
od 30 dni do 30 dni
Koszt 0
RRSO: 0%
Pożyczasz 500
od 100 zł do 1500 zł
Okres 30 dni
od 7 dni do 30 dni
Koszt 0
RRSO: 0%
KONKURS!
Pożyczasz 500
od 200 zł do 5000 zł
Okres 30 dni
od 10 dni do 30 dni
Koszt 0
RRSO: 0%
avatar

Inne wpisy z tej kategorii

guest
0 komentarzy